,

Big Little Lies: Ένα εντατικό φροντιστήριο για όλα εκείνα που δεν θέλουμε να συζητάμε

Πιο αληθινό απ’ όσο ενδεχομένως αντέχουμε

Big Little Lies: Η νέα mini σειρά του HBO που πραγματεύεται όλα εκείνα που δεν μας βολεύει να συζητάμε

Παρακολουθώντας το Big Little Lies είναι πολύ δελεαστικό να κολλήσεις στα τεχνικά του γνωρίσματα. Στη φανταστική φωτογραφία, την μπιτάτη σκηνοθεσία που παίζει με τις αισθήσεις σου, τις κινηματογραφικές λήψεις, το πωρωτικό σάουντρακ, και όλα εκείνα τα εντυπωσιακά στοιχεία του αμπαλάζ που σε εθίζουν σε ένα καινούργιο προϊόν. Και δικαίως. Πρόκειται για μια αριστουργηματική παραγωγή που από την αρχή καταλαβαίνεις ότι πάει να λανσάρει νέα μόδα.

Όμως το πράγμα έχει κάτι πολύ βαθύτερο.

Και ίσως το γεωμετρημένο στήσιμο να είναι ένα πονηρό εργαλείο για να φτάσουμε στο απαιτούμενο βάθος χωρίς να αισθανθούμε δυσφορία.

Γιατί η πρώτη ύλη του Big Little Lies έχει το εξής θεμελιώδες χαρακτηριστικό: Είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλής. Και άβολη. Τη γνωρίζουμε, βέβαια, αλλά στην πραγματική ζωή τη συζητάμε και την επεξεργαζόμαστε κυρίως ηθικολογικά κι εξ αποστάσεως. Όλοι έχουν άποψη, αλλά οι περισσότεροι αρνούνται το βίωμα. Λες και θέλουν κάπως έτσι να το ξορκίσουν.

Η ενδοοικογενειακή βία, οι εξουσιαστικές σχέσεις, ο φοβικός συντηρητισμός, η μικροαστική καταπίεση και κακοποίηση, το κοινωνικό προσωπείο, η ατίθαση σεξουαλικότητα, η τυποποιημένη συζυγική ζωή, οι ταξικές και οι έμφυλες ανισότητες, είναι όλα τους αμήχανα κοινωνικά κεφάλαια που προτιμούμε να αντιμετωπίζουμε με θεωρητικό ενδιαφέρον ή καθόλου, ειδικά όταν μας αφορούν άμεσα.

Ούτε λόγος για προσωπικές παραδοχές και ανάληψη δράσης.

“Ξέρω κάποιον που…”, “σε μία φίλη μου έτυχε να…”. Κανείς δεν θέλει να εκτεθεί υπερβολικά, κανείς δεν θέλει να ρισκάρει τη βολή του. Η ζωή κυλάει θλιβερά μέσα σε αυλάκια άρνησης και υποκρισίας.

Το Big Little Lies όμως, λειτουργώντας κατά κάποιο τρόπο σαν εκλεπτυσμένη μπουλντόζα, σπάει σε κομματάκια τα παραπάνω και μας τα πετάει στα μούτρα με θράσος. Κι ο καθένας ας κάνει ό,τι νομίζει, βλέποντας στα θραύσματα να καθρεφτίζεται κατακερματισμένο το φρικιαστικό του είδωλο.

Η ερμηνεία της Reese Witherspoon, της Nicole Kidman και της Shailene Woodley μοιάζει σαν γέφυρα ανάμεσα σε μας και την ιστορία. Μακριά από κλισέ πόζες και υστερίες, και οι τρεις καταφέρνουν να γειώσουν το ασφυκτικό αστικό τους δράμα στη βάση της κανονικότητας. Και είναι ανατριχιαστικές, ακριβώς γι’ αυτό. Δεν προσπαθούν να φτιάξουν ογκώδεις θεατρικές περσόνες ούτε παίζουν τηλεοπτικά για να τις συμπαθήσουμε. Διηγούνται κάτι σημαντικό σαν κανονικοί άνθρωποι που το ζουν σε πραγματικό χρόνο (με τα ρεαλιστικά εκφραστικά μέσα που τους χαρίζει το ταλέντο τους).

Η μία το παίζει ευτυχισμένη και πλήρης, ενώ δαγκώνεται για να μην φανεί ότι την πονάνε οι μελανιές απ’ το ξύλο στο σπίτι. Η άλλη καταπιάνεται μανιωδώς με τα πάντα, για να μην αναγκαστεί να παραδεχτεί το προφανές, ότι η ζωή της δεν την ικανοποιεί και θέλει άλλαγμα. Η παράλλη πασχίζει να ζήσει όπως όπως, παλεύοντας με τα ψυχικά τραύματα και τον κοινωνικό αποκλεισμό.

Υπερβολικά πραγματικοί αντι-ήρωες παρελαύνουν και ξεγυμνώνονται με καθόλου κολακευτικό τρόπο, ξεβολεύοντας παράλληλα όσους τους παρακολουθούν.

Γιατί δεν είναι καρικατούρες ούτε φανταστικές απεικονίσεις. Είναι η αλήθεια. Κι όταν η τηλεόραση είναι πιο αληθινή απ’ το κοινό της, μάλλον το κοινό έχει κάποιο πρόβλημα. Και η τηλεόραση το ξεσκέπασε.

Είναι προφανές ότι το Big Little Lies είναι ένα φεμινιστικό statement. Δεν είναι όμως καταγγελία ούτε μομφή. Δεν σου κουνάει το δάχτυλο και δεν υψώνει τους τόνους, κι αυτό είναι που το κάνει τόσο διαπεραστικό. Περιγράφει την περιρρέουσα σαπίλα βιωματικά, χωρίς στόμφο και λεκτική επιθετικότητα, αναπληρώνοντας το κενό επικοινωνίας που αφήνει ο -ζαλισμένος απ’ τον υπερβάλλοντα ζήλο του- σύγχρονος φεμινιστικός ακτιβισμός.

Είναι ένα ταχύρρυθμο φροντιστήριο που μας βοηθάει να βγούμε από τους εαυτούς μας και να μας δούμε απ’ την απ’ έξω, μπας και συνειδητοποιήσουμε τι γίναμε. Κι ας μην αλλάξουμε τίποτα αν δεν μπορούμε. Αρκεί που ξέρουμε. Αυτό ίσως είναι και το πιο σκληρό.


Άρης Αλεξανδρής