,

7 ξένες σειρές (παλιές και νέες) που μπορούν να σου ανοίξουν το μυαλό

Προσοχή, πρόκειται για εντελώς υποκειμενικές επιλογές

Εφτά ξένες σειρές που θα σου ανοίξουν το μυαλό: Breaking Bad, The Leftovers, Grey's Anatomy, the Young Pope, Six Feet Under, Mad Men, House of Cards

Κατανοώ ότι η σχέση μας με τις ξένες σειρές είναι λιγάκι σαν τη σχέση μας με το Θείο. Εντελώς προσωπική. Δεν θέλουμε κούνημα δαχτύλου, δεν θέλουμε πομπώδεις υποδείξεις. Συνήθως προτιμάμε να τις ανακαλύπτουμε μόνοι μας και να τις αγαπάμε για δικούς μας λόγους. Στο πλαίσιο αυτό, έγραψα το παρακάτω με εντελώς υποκειμενικό πνεύμα. Α, και χωρίς spoilers, ε.

Προσοχή!

Δεν πρόκειται απαραίτητα για τις καλύτερες σειρές. Ούτε για τις σημαντικότερες. Οι επιλογές είναι αυστηρά προσωπικές.

Six Feet Under

Κανείς δεν μπόρεσε ποτέ να αποκωδικοποιήσει πλήρως την περίεργη σχέση του ανθρώπου με τα μεγάλα δίπολα. Τη ζωή και τον θάνατο, την απώλεια και την πληρότητα, την αγάπη και την αποστροφή, το ενδιαφέρον και την αδιαφορία, τη δέσμευση και την ελευθερία. Η φιλοσοφία προσπαθεί αιώνες τώρα, αλλά απευθύνεται σε μυημένους. Νομίζω πως το Six Feet Under, σαν θαυματουργό ανθρωπολογικό σεμινάριο, έβαλε ένα σημαντικό λιθαράκι στην κατανόηση αυτών των μυστηρίων κι απ’ όσους αγαπάνε την τέχνη της τηλεόρασης.

Είναι πολύ δύσκολο να περιγράψεις τι ακριβώς είναι σε κάποιον που δεν το έχει δει. Νομίζω η πιο ακριβοδίκαιη κρίση είναι πως πρόκειται περισσότερο για βίωμα και εμπειρία, παρά για ένα απλό θέαμα. Ουσιαστικά, το Six Feet Under θέλει να σε συμφιλιώσει με τη θνητότητα και τον χρόνο ως έννοιες, αλλά και με τον τρόπο που αυτά τσαλαπατάνε τη ζωή στο πέρασμά τους. Και να σε πείσει πως δεν πειράζει. Life goes on. Με έναν αλλόκοτο τρόπο, τα καταφέρνει.

Όποιος κι αν είσαι, όπου κι αν είσαι, ό,τι κι αν ζεις, δεν υπάρχει περίπτωση να μη δεις ένα θραύσμα του εαυτού σου να παρελαύνει σε κάποια από τις 5 σεζόν, για να λυτρωθεί στο τελευταίο επεισόδιο. Προσοχή στο τελευταίο επεισόδιο, τίποτα δεν μπορεί να σε προετοιμάσει για όσα θα πάρεις και θα χάσεις.

Mad Men

Όταν τελείωσε το Mad Men, θυμάμαι κάτι αρνητικές ονλάην κριτικές, του τύπου: “Δέκα άτομα καπνίζουν και πίνουν σε ένα δωμάτιο για εφτά σεζόν”. Το βασικό επιχείρημα των επικριτών του, δηλαδή, ήταν πως δεν έγινε και τίποτα όλα αυτά τα χρόνια. Η πρώτη ανάγνωση του Mad Men, με λίγα λόγια, το βλέπει ως υπερστυλιζαρισμένο δράμα εποχής, με ματαιόδοξους ήρωες να επιδεικνύουν τις εμμονές και τα πολυτελή προβλήματά τους. Η (απολαυστική) αυτή πόζα, όμως, για όσους προτίθενται να την εξετάσουν λίγο πιο λεπτομερώς, κρύβει πανίσχυρους κοινωνικούς συμβολισμούς. Μια συγκλονιστικά διαχρονική μελέτη των ανθρώπινων χαρακτήρων, μάλλον, που αν την αποσπάσεις από το context της σειράς, διαπιστώνεις πως κουμπώνει παντού, σε κάθε εποχή και σε κάθε τύπο ανθρώπου.

Η επιφανειακή κι αδυσώπητη βιομηχανία της διαφήμισης στα 60s είναι ένα έντεχνο πρόσχημα για να διατυπωθούν προβληματικές που δεν έπαψαν ποτέ να μας απασχολούν όλους, σκεπτόμενους και μη. Η λύσσα για κοινωνικό στάτους και επαγγελματική καταξίωση, ο φεμινισμός, η πατριαρχία, ο ορισμός της ταυτότητας, οι εξουσιαστικές σχέσεις, η οικογένεια ως φυλακή κι ως καταφύγιο, και φυσικά η ακαταμάχητη υπαρξιακή αγωνία του Don Draper. Mad Men, πολύ πολύ πιο βαθύ απ’ ό,τι φαίνεται.

The Young Pope

Μία εκκεντρική προσωπικότητα, ένα υπερβολικό μυθοπλαστικό πλαίσιο κι ένα ψαρωτικά artistic σκηνοθετικό πρίσμα συνθέτουν μια ωδή στον υπαρξισμό, χωρίς ίχνος δηθενίλας και ψευτιάς. Το The Young Pope καταφέρνει να παίξει με τα μεγαλόσχημα (και κάπως τζιζ) στοιχεία του παπισμού, της θρησκείας, της καθολικής εκκλησίας και πολλών παρελκομένων τους, για να δημιουργήσει ένα ποπ αριστούργημα (που ένας θεός ξέρει πώς δεν βγήκε γραφική και κιτς σαλάτα).

Η ουσία της σειράς δεν είναι αυτό που θα υπέθετε κανείς με μια γρήγορη ματιά στο έργο του σκηνοθέτη ή στον πρωταγωνιστή, Jude Law. Δεν είναι μια προβλέψιμη, αιρετική απεικόνιση της εκκλησίας, δηλαδή. Ούτε παρωδία είναι. Είναι κάτι πολύ ανώτερο, που την κάνει να μοιάζει με τα υπόλοιπα διαμαντάκια που έχω βάλει στη λίστα: Ο υπαρξιακός στοχασμός. Το θρησκευτικό στοιχείο είναι ένας ειρωνικός καμβάς που λειτουργεί ως συμβολικό φόντο των πνευματικών-συναισθηματικών περιπλανήσεων του ήρωα. Τις φωτίζει αντιθετικά και με έναν τρόπο χαιρετάει τις δικές μας, μικρότερης κλίμακας, αντιφάσεις.

Ένας νεαρός Πάπας ψάχνει την προέλευση και τον προορισμό του σαν ψάρι έξω απ’ τα νερά του. Παλεύοντας με τον ναρκισσισμό, τη ματαιότητα, τη φιλοδοξία και τα τραύματά του, θυμίζει από θέση ισχύος πόσο σοκαριστικά ίδιοι είμαστε όλοι.

Grey’s Anatomy

Ναι ναι, ξέρω, corny as fuck. Αλλά επειδή ακόμα χειρότερο από το να είμαστε corny είναι το να προσποιούμαστε ότι το corny δεν μας αγγίζει, το Grey’s Anatomy είναι ο ποιοτικότερος τρόπος να συμφιλιωθoύμε με το, εγγενές στον άνθρωπο, μελό.

Το σπουδαίο με αυτή τη σειρά είναι πως πρόκειται για την εξευγενισμένη μορφή της πιο καλής εκδοχής σαπουνόπερας. Ένα λαϊκό αφήγημα, ποιοτικά δοσμένο. Ένα πράγμα σαν διαμαντένια απλότητα. Τρομακτικά διεισδυτικό και επωφελές υλικό.

Breaking Bad

Μπορώ να σκεφτώ δεκάδες λόγους για τους οποίους το Breaking Bad είναι μια απ’ τις πιο γαμάτες σειρές όλων των εποχών. Ο βασικός όμως είναι ένας, και μάλλον δεν έχει να κάνει με τους λόγους που το έκαναν τόσο δημοφιλές: Το ότι αμφισβητεί ευθέως τη μονοδιάστατη ηθική, το πολιτικώς ορθό και την κοινώς παραδεδεγμένη αντίληψη περί καλού και κακού.

Ο Walter White ενσαρκώνει όλους τους εναλλακτικούς εαυτούς μας που φοβόμαστε να βγάλουμε στην επιφάνεια (επειδή Δεν Πρέπει), και δίνει ηθικές αποχρώσεις και συναισθηματικά βάθη που κανείς δεν υπολογίζει, σε καταστάσεις που η κοινωνία αποκλείει/ τιμωρεί/ περιθωριοποιεί. Το κακό δεν ανήκει μόνο στο κακό, ενίοτε δικαιούται και το καλό ένα μερίδιο στη μοιρασιά του. Ίσως τελικά και να μην είναι τόσο κακό το κακό, ε;

The Leftovers

Το Leftovers δεν έρχεται να σου λύσει προβλήματα και απορίες. Αντιθέτως, σου δημιουργεί νέα, τα οποία μάλιστα είναι πλασματικά. Ωστόσο, ικανοποιεί τη ροπή σου στο μεταφυσικό με έναν ασυνήθιστο τρόπο για προϊόν του συγκεκριμένου είδους: Με καλλιτεχνική πρωτοτυπία που κινείται μακριά από τα μπανάλ μονοπάτια όσων συνήθως καταπιάνονται με τα εξωλογικά πράγματα.

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι το Leftovers είναι, βασικά, μια φαντασιακή προέκταση στο βίωμα και τη θεώρηση της απώλειας. Ένας νέος όροφος; Ένα κρυφό δωμάτιο; Κάτι τέτοιο. Μη νομίζετε ότι επιλύει το μυστήριο, ίσα ίσα το κάνει πιο γοητευτικό και άρα ακατανόητο. Με έναν τρόπο, όμως, σε ανακουφίζει από βάρη που δεν γνωρίζεις πως φέρεις (και που δεν θα γνωρίσεις ούτε αφότου απαλλαχθείς από αυτά).

House of Cards

Αχ, έχω γράψει και πιο παλιά για το House of Cards, αλλά δεν θα κουραστώ να το γράφω ξανά και ξανά. Είναι αυτό που πρέπει να παρακολουθήσουν (με τεράστια προσοχή) όσοι ακόμα αντιμετωπίζουν την πολιτική ρομαντικά και αφελώς. Ή μάλλον όσοι πιστεύουν ότι έχουν δίκιο που την αντιμετωπίζουν έτσι.

Το House of Cards είναι ένα κυνικό γείωμα στην πολιτική πραγματικότητα, ο πιο ωμός τρόπος να συνειδητοποιήσεις ότι τα χέρια λερώνονται κι ο κόσμος είναι φτιαγμένος από λερωμένα χέρια. Έτσι ήταν, έτσι είναι κι έτσι θα ’ναι πάντοτε. Το θέμα δεν είναι να αρνείσαι την άβολη αλήθεια, αλλά να στρέψεις τις δυνάμεις σου προς την λιγότερο συντριπτική πιθανότητά της.


Άρης Αλεξανδρής